ارز دیجیتال چیست؟ آشنایی اولیه با رمز ارز ها

زمان مطالعه: 6 دقیقه

در ابتدا بگذارید کمی دقیق‌تر راجع به خود واژه‌ی «ارز دیجیتال » صحبت کنیم. ارز دیجیتال ترجمه عبارت انگلیسی Digital Currency می‌باشد. Digital Currency نوعی از پول است که به صورت دیجیتالی یا الکترونیکی وجود دارد. در واقع این نوع از پول به فرم فیزیکی موجود نیست. از ارزهای دیجیتال (یا ارز دیجیتالی) با نام‌های پول دیجیتالی (Digital Money)، پول الکترونیکی (Electronic money)، ارز الکترونیکی (Electronic currency) یا وجه نقد سایبری (Cyber cash) نیز یاد می‌شود.

ارزهای دیجیتال از مدت‌ها قبل وجود داشته‌اند و عمر زیادی دارند. علاوه بر این تنوع آن‌ها نیز بالا می‌باشد. از ارز های مجازی (Virtual currencies) و ارز دیجیتال بانک مرکزی (Central bank digital currency) می‌توان به عنوان مثال‌هایی از ارزهای دیجیتال یاد کرد.  اما به تازگی نوع دیگری از ارز‌های دیجیتال نیز به وجود آمده. ارز‌هایی که تاثیرات بزرگی بر نقل و انتقالات پولی داشته است. نام این دسته‌ی جدید رمز ارز (Cryptocurrency) است.

در واقع رمز ارز خود یکی از انواع ارزهای دیجیتال هستند. اما در ایران زمانی که کسی می‌گوید ارز دیجیتال، احتمالا منظورش همان رمز ارزها است. در این نوشته نیز هر گاه که از واژه‌ی «ارز دیجیتال» استفاده شد، منظور همان رمز ارز است.

ارزهای دیجیتال انوع مختلفی دارد. ارزهای مجازی، ارزدیجیتال بانک مرکزی و ارزهای رمز پایه سه نوع معروف آن‌ها می‌باشد. در نتیجه رمز ارزها (Cryptocurrency) مثل بیت کوین، ارز دیجیتال نیز هستند، اما همه‌ی ارزهای دیجیتال لزوما رمز ارز نیستند. در ایران زمانی که گفته می‌شود ارزهای دیجیتال، معمولا منظور نوع معروف آن یعنی رمز ارز است.

رمز ارز یا ارز دیجیتال

رمز ارز  (cryptocurrency) خود نوعی از ارزهای دیجیتالی (digital) یا ارز مجازی (virtual) است. امنیت این ارز با استفاده از تکنیک رمز نگاری cryptography تضمین می‌شود (در واقع واژه‌ی cryptocurrency نیز از ترکیب واژه‌ی Cryptography و Currency به دست آمده است. Cryptography به معنای رمزنگاری یا نهان‌نگاری می‌باشد. با استفاده از Cryptography مشکل دو بار خرج کردن (Double-spending) و انتقال پول‌های جعلی (Counterfeit) حل می‌شود. این دو مشکل در ذات انواع دیگر پول‌های دیجیتال وجود دارد.

به ارز های رمزپایه، رمز ارز یا ارز های رمزنگاری شده نیز گفته می‌شود. بسیاری از ارزهای رمزنگاری شده شبکه های غیر متمرکزی (Decentralized networks) هستند که مبتنی بر فناوری زنجیره بلوکی یا بلاکچین (Blockchain) [یک دفتر کل توزیع شده که توسط مجموعه نابرابری از کامپیوترها تایید می‌شود] به وجود آمده است. از ویژگی‌های مهم رمزارزها این است که آنها توسط هیچ شخص، مرکز یا گروهی کنترل نمی‌شوند. از نظر نظری دخالت و دستکاری آن‌ها ممکن نیست.

 

ارزهای دیجیتال در یک نگاه

  • ارزهای دیجیتال شکل جدیدی از دارایی‌های دیجیتال هستند که مبتنی بر شبکه‌ای غیرمترکز از تعداد زیادی کامپیوتر کار می‌کند. این ساختار غیر متمرکز به آن‌ها اجازه می‌دهد تا دولت‌ها یا مقامات مرکزی هیچ کنترلی بر آن‌ها نتوانند داشته باشند.
  • واژه «Cryptocurrency» ریشه در «Cryptography» و تکنیک‌های رمزگذاری دارد. این تکنیک‌ها برای تضمین امنیت شبکه استفاده میشود.
  • زنجیره‌های بلاکی یا Blockchain ها، که روشی برای اطمینان از یکپارچگی داده‌های مربوط به معاملات هستند، از اساسی‌ترین مؤلفه‌های رمز ارزها هستند.
  • بسیاری از کارشناسان معتقدند که Blockchain و فناوری‌های مرتبط با آن، بسیاری از صنایع از جمله صنعت مالی را دگرگون و مختل خواهد کرد.
  • نقدهای زیادی بر رمز ارزها وارد است. استفاده از آنها در فعالیت‌های غیرقانونی، نوسانات بالای ارزش ارزها و آسیب پذیری‌های زیرساخت‌های آن‌ها از جمله این نقدها است. با این حال، این ارزهای دیجیتال همچنان بخاطر قابلیت انتقال آسان، تقسیم پذیری، مقاومت در برابر تورم و شفافیت مورد تحسین قرار گرفته‌اند.
بیشتر بخوانید  استیکینگ چیست؟ آشنایی با انواع استیکینگ ارز دیجیتال

ارزهای دیجیتال چه انواعی دارد ؟

اولین ارز رمزپایه به وجود آمده بر پایه بلاکچین بیت کوین (Bitcoin) است. بیت کوین هنوز هم محبوب ترین و با ارزش‌ترین رمز ارز دنیای ارزهای دیجیتال است. امروزه هزاران رمز ارز دیگر با کارکردها و مشخصات گوناگون به وجود آمده است. برخی از این ارزهای دیجیتال از بیت کوین ریشه گرفته‌اند و اصطلاحا یک کلون (Clone) یا فورک (Fork) از آن هستند (clone در زیست‌شناسی به معنای تولید مثلا از راه شکفتن یا تقسیم سلولی است، Fork نیز به معنای تقسیم چیزی به دو یا چند شاخه است). این در حالی است که بسیاری از ارزهای دیجیتال دیگر از ابتدا و بر روی شبکه‌ی خاص خودشان ایجاد شده‌اند.

بیت کوین در سال 2009 توسط فرد یا گروهی که با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو (Satoshi Nakamoto) شناخته می‌شود به وجود آمد.

برخی از رمز ارزهای دیگر (معروف به آلتکوین Altcoin) که در ادامه‌ی موفقیت بیت کوین ایجاد شده‌اند عبارتند از: لایت کوین(Litecoin)، اتریوم (Ethereum)، ایاس (EOS) و کاردانو (Cardano). در حال حاضر، کل ارزش ارزهای دیجیتال موجود چیزی در حدود 214 میلیارد دلار است. از این مقدار چیزی بیش از 68٪ از کل این ارزش متعلق به بیت کوین است.

برای آشنایی بیشتر با انوع ارزهای دیجیتال یعنی کوین‌ها، توکن‌ها و آلت کوین‌ها کلیک کنید.

ملاحظات ویژه!

نکته اصلی در جذابیت و کارایی بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال، فناوری blockchain است. این فناوری یک دفتر کل آنلاین (تاریخچه) از کل معاملاتی است که تا کنون انجام گرفته است را نگه‌داری می‌کند. اینگونه ساختاری از داده‌ها ایجاد می‌شود که کاملا امن است و نه تنها با تک تک گره‌های شبکه یا هر کامپیوتری که یک کپی از این دفتر کل را در خود نگه می‌دارد به اشتراک گذاشته می‌شود بلکه توسط خود آن‌ها نیز تایید و مورد موافقت قرار می‌گیرد. هر بلوک جدیدی که ایجاد می‌شود، قبل از آکه بخواهد تایید شود باید توسط تک تک گره‌های شبکه صحت آن تایید گردد. اینگونه جعل تاریخ معامله تقریبا غیرممکن است.

بلاکچین ظرفیت

 

مزیت های ارز های دیجیتال

غیرمتمرکز بودن

انتقال ارزهای دیجیتال بین دو شخص به طور مستقیم و بدون نیاز به شخص ثالث قابل اعتماد مانند بانک انجام می‌گیرد. اینگونه هیچ دستگاه دولتی توان به کارگیری سیاست‌های پولی‌ را که ممکن است باعث ایجاد بحران مالی شود ندارد. در عوض ، این انتقال با استفاده از کلیدهای عمومی و کلیدهای خصوصی و اشکال مختلف سیستمهای تشویقی مانند الگوریتم اثبات کار (Proof of Work) یا الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake) انجام می‌شود.

حفظ حریم خصوصی، شفافیت، هزینه انتقال ناچیز و سرعت بالا

ارزهای دیجیتال را باید در درون کیف پول دیجیتال نگه داشت. برای ساخت کیف پول دیجیتال نیازی هیچ گونه مشخصات فردی نیست (حریم خصوصی افراد). در عین حال هر کسی می‌تواند این کیف پول را مشاهده کن (اما نمی‌تواند بفهمد برای کیست) و بفهمد که چه مقدار رمز ارز در آن است یا چه تراکنش‌هایی انجام گرفته است (شفافیت). هزینه انتقال در شبکه ارزهای دیجیتال نسبت به بانک‌ها ناچیز است. علاوه بر این انتقال آن در هر زمانی به هر نقطه‌ای از جهان تنها در چند دقیقه ممکن است.

بیشتر بخوانید  وام بدون وثیقه ارز دیجیتال چیست؟ وام‌ های آنی در دیفای

معایب ارز های دیجیتال

فعالیت‌های غیرقانونی

ماهیت نیمه ناشناس بودن ارزهای دیجیتال باعث ‌می‌شود تا آنها برای انجام فعالیت‌های غیرقانونی مانند پول شویی و فرار مالیاتی مناسب باشند. با این حال، مدافعان ارزهای دیجیتال غالبا ناشناس بودن خود را با استناد به مزایای حفظ حریم خصوصی توجیه می‌کنند. برخی رمز ارزها نسبت به سایرین خصوصی تر بوده و حریم خصوصی در آن‌ها بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

نوسانات بالای قیمت ارزها و از دست رفتن سرمایه با از دست دادن کلید خصوصی

تنها راه کنترل کیف پول‌های دیجیتال، در اختیار داشتن کلید خصوصی آن است. در نتیجه اگر آن کلید خصوصی گم شود، از آنجایی که هیچ مرکزی کنترل و اختیاری بر آن ندارد، همه‌ی دارایی‌های نگه‌داری شده در آن کیف پول از بین خواهد رفت. از طرف دیگر، نوسانات ارزش و قیمت ارزهای دیجیتال در حال حاضر بسیار بالا است و در نتیجه ریسک نگهداری از آن‌ها نیز بالا می‌باشد. البته سعی شده است تا با استفاده از استیبل‌کوین‌هایی همچون تتر این مشکل را برای افراد ریسک‌گریز برطرف کرد.

 

نقدهای وارد بر ارز های دیجیتال

قیمت و ارزش ارزهای رمزپایه بر اساس میزان تقاضا و عرضه برای آن تعیین می‌شود. در نتیجه نرخ تبدیل یک ارز به دیگری یا حتی نرخ یک ارز در طول زمان می‌تواند نوسانات بسیار زیادی داشته باشد. برای مثال بیت کوین در اواخر ماه دسامبر سال 2017 شاهد یک رشد و سقوط رادیکالی بود. تا جایی که ارزش آن تا حدود 21 هزار دلار هم بالا رفت.
بنابراین برخی از اقتصاددانان به ارزهای دیجیتال به چشم یک حباب کوتاه مدت یا سوداگرانه نگاه می‌کنند.

نگرانی دیگری که وجود دارد آن است که ارزهای رمزپایه مانند بیت کوین پشتوانه‌ی مادی ندارند. با این وجود برخی تحقیقات مشخص کرده‌اند که هزینه تولید بیت کوین که نیاز به انرژی فزاینده‌ای دارد ، به طور مستقیم با قیمت بازار آن مرتبط است.

با این وجود ، بسیاری از ناظران مزایای احتمالی ارزهای رمزپایه را نیز می بینند، مانند امکان حفظ ارزش در برابر تورم، انتقال راحتتر و تقسیم آسان‌تر به واحدهای کوچکتر (در مقابل فلزات گرانبها) و عدم وجود نفوذ بانک های مرکزی و دولت‌ها.

منابع:
۱. ارز رمزپایه چیست | investopedia
۲. ارز دیجیتال چیست | investopedia

3. Bitcoin. “Satoshi Nakamoto’s Brilliant White Paper Turns 9-Years Old.” Accessed Oct. 31, 2019.
4. Coinbase. “Bitcoin price.” Accessed Oct. 31, 2019.
5. CoinMarketCap. “Global Charts.” Accessed Oct. 31, 2019.
6. JPMorgan Chase. “Could Blockchain Have as Great an Impact as the Internet?” Accessed Oct. 31, 2019.
7. Bitcoin. “Hackers Have Looted More Bitcoin Than Satoshi’s Entire Stash.” Accessed Oct. 31, 2019.

امتیاز دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.